Bilgilerim Sorgu Panelinde Çıkıyor, Ne Yapmalıyım?
Bir tanıdığın gönderdiği ekran görüntüsünde kendi adınızı, T.C. kimlik numaranızı, adresinizi, anne ve baba adınızı…

Bir hastanenin tahlil sonucunu hastanın yakını olmayan birine göndermesi, eski bir işverenin çalışanının kimlik bilgilerini dağıtması, bir tanıdığın kimlik fotokopisini sosyal medyada yayımlaması ya da bir kamu görevlisinin sistemde sorguladığı adres bilgisini üçüncü bir kişiye iletmesi, hukuken aynı sorunun farklı görünümleridir. Bu olayların ortak noktası, kişisel verinin ilgili kişinin izni olmadan ve kanuni bir dayanak bulunmadan başkasına verilmiş veya yayılmış olmasıdır.
Böyle bir durumda üç ayrı hukuki yol açılır. Birincisi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde veri sorumlusuna ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na yönelen idari yoldur. İkincisi Türk Medeni Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu'na dayanan hukuk davasıdır. Üçüncüsü Türk Ceza Kanunu'nun 135 ila 138. maddelerine dayanan ceza yoludur. Bu yollar birbirini dışlamaz. KVKK'nın 14. maddesinin üçüncü fıkrası, kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkının saklı olduğunu açıkça belirtir. Uygulamadaki asıl mesele, hangi yolun hangi sonucu sağladığını ve hangisinin hangi sürede kullanılması gerektiğini doğru belirlemektir.
Her paylaşım hukuka aykırı değildir. KVKK m. 5 ve 6, kişisel verilerin açık rıza olmaksızın işlenebileceği halleri sayar. Kanunlarda açıkça öngörülme, bir sözleşmenin ifası, hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi, bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması ve veri sorumlusunun meşru menfaati bu şartlar arasındadır. Bu nedenle bir paylaşımın hukuka aykırı olup olmadığı, öncelikle paylaşımı yapan kişinin bu şartlardan birine dayanıp dayanamayacağına göre belirlenir.
Ceza hukuku bakımından da aynı soru sorulur. Gürler, kişisel verilerin işlenmesinin her zaman suç oluşturmadığını, her somut olayda bir hukuka uygunluk nedeninin bulunup bulunmadığının ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır (Gürler, s. 982). Yargıtay da bu yaklaşımı benimser. Bir belediyede yapı ruhsat birimi şefi olarak çalışan sanığın, iki üst amirinin tapu bilgilerini sorgulayıp usulsüzlük şüphesiyle yalnızca belediye başkanına ve özel kalem müdürüne gönderdiği olayda, bölge adliye mahkemesi sanığın suç işlediğini bildirme yükümlülüğü kapsamında hareket ettiğini, bilgileri üçüncü kişilerle paylaşmadığını ve hukuka aykırılık bilinciyle hareket etmediğini kabul ederek beraat kararı vermiş, Yargıtay bu kararı onamıştır (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 05.01.2026, E. 2025/2253, K. 2026/27).
Buna karşılık kamu görevlisinin sistemdeki yetkisini kişisel bir amaçla kullanması sonucu değiştirir. Eski sevgilisinin, katılanın konakladığı yerleri, adresini, kiralık araç bilgilerini, telefon, UYAP, tapu, pasaport ve SGK kayıtlarını bilmesi üzerine yapılan araştırmada, bu bilgileri sorgulayan görevlinin TCK m. 136 ve 137/1-a uyarınca cezalandırılmasına ilişkin hüküm onanmıştır (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 07.04.2026, E. 2025/8484, K. 2026/3419). İki karar arasındaki fark, verinin kime ve hangi amaçla iletildiğidir.
İdari yol en az masraf gerektiren yoldur. Önce veri sorumlusuna KVKK m. 13 uyarınca yazılı başvuru yapılır. Veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır. Başvurunun reddedilmesi, cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi halinde, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz ve her halde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurul'a şikayet edilebilir (KVKK m. 14/1). Sürelerin ve dilekçenin ayrıntısı KVKK'ya şikayet sürecini anlatan yazıda yer almaktadır.
Kurul ihlalin varlığını tespit ederse hukuka aykırılıkların giderilmesine karar verir ve bu karar tebliğden itibaren otuz gün içinde yerine getirilir (KVKK m. 15/5). Kişisel verilerin üçüncü kişilere hukuka aykırı biçimde verilmesi uygulamada çoğu zaman KVKK m. 12'deki veri güvenliği yükümlülüğünün ihlali olarak değerlendirilir ve m. 18/1-b uyarınca idari para cezasına konu olur.
Kurul uygulamasından iki örnek bu yolun işleyişini gösterir. 02.05.2023 tarihli ve 2023/695 sayılı kararda, bir özel tıp merkezinde çalışan personelin şikayetçinin e-Nabız sistemindeki sağlık verilerine yetkisiz biçimde eriştiği saptanmıştır. Merkez, sorgulamanın sekreterin kendi inisiyatifiyle yapıldığını ve şikayetçinin paylaşım tercihinin en geniş ayarda olduğunu savunmuştur. Kurul bu savunmaları kabul etmemiş, sağlık verisinin özel nitelikli kişisel veri olduğunu, geniş paylaşım ayarının her hekime her amaçla erişim izni vermediğini ve merkezin gerekli teknik ve idari tedbirleri almadığını belirterek 200.000 TL idari para cezası vermiştir. 08.09.2022 tarihli ve 2022/923 sayılı kararda ise hastaneden ayrılan bir doktorun, yıllar önce muayene ettiği bir hastanın telefon numarasını reklam mesajı göndermek için kullanması incelenmiş, doktor gerçek kişi veri sorumlusu olarak nitelenmiş ve 100.000 TL idari para cezasına hükmedilmiştir.
Bu yolun iki sınırı vardır. Kurul tazminata hükmetmez ve verilen idari para cezası mağdura değil devlete ödenir. İdari yolun asıl işlevi, ihlalin durdurulması ve verinin silinmesi gibi somut düzeltmelerin Kurul kararıyla sağlanmasıdır.
İzinsiz paylaşımın doğurduğu zararın giderilmesi ancak hukuk davasıyla mümkündür. Kurt Konca'nın belirttiği gibi kanun koyucu KVKK'da tazminata ilişkin özel bir hüküm düzenlememiş, genel hükümlere yollama yapmayı tercih etmiştir (Kurt Konca, s. 478). Bu nedenle dayanak, Türk Medeni Kanunu'nun kişilik hakkını koruyan hükümleri ile Türk Borçlar Kanunu'dur.
TMK m. 24'e göre hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hakimden saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır. TMK m. 25 ise saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini ve kararın üçüncü kişilere bildirilmesini isteme imkanı tanır. Maddi ve manevi tazminat istemleri saklıdır. Küçükkavruk, kişisel verilerin rıza dışında kaydedildiği ve açık talebe rağmen silinmediği durumu saldırıya son verilmesi davasının tipik örneği olarak göstermekte, bu davada hakimin hukuka aykırı biçimde devam eden veri işlemenin kesilmesine icra edilebilir bir hükümle karar vereceğini belirtmektedir (Küçükkavruk, s. 113). Dava, davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.
Ceza yargılamasında beraat kararı verilmiş olması bu davaya engel değildir. Yargıtay, ceza yargılamasında beraat ettiğini ileri süren davalının itirazına rağmen kişilik hakkına saldırının durdurulmasına ilişkin kararı onamıştır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 16.01.2025, E. 2022/7116, K. 2025/865). Ceza sorumluluğu kast ve kesin ispat ararken hukuk davasında belirleyici olan, kişilik hakkına hukuka aykırı bir saldırının bulunup bulunmadığıdır.
Manevi tazminatın dayanağı TBK m. 58'dir. Hakim, manevi tazminatın yerine veya bununla birlikte saldırıyı kınayan bir karar verip bunun yayımlanmasına da hükmedebilir. KVKK m. 11/1-ğ de kişisel verilerin kanuna aykırı işlenmesi sebebiyle zarara uğrayan ilgili kişiye zararın giderilmesini talep etme hakkı tanır. Görevli mahkeme bakımından dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır. Kurt Konca, veri sorumlusunun kamu tüzel kişisi olması halinde zararın tazmini için idareye karşı tam yargı davası açılacağını ve görevli merciin idare mahkemesi olduğunu (Kurt Konca, s. 485), veri sorumlusu ile ilgili kişi arasındaki ilişkinin iş, tüketici veya ticari ilişki olmasına göre ihtisas mahkemelerinin görevli olabileceğini belirtmektedir (Kurt Konca, s. 478). Davanın yanlış mahkemede açılması süre ve masraf kaybına yol açar.
Zamanaşımı TBK m. 72'ye göre zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her halde fiilin işlenmesinden itibaren on yıldır. Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir suçtan doğmuşsa bu uzun süre uygulanır.
KVKK m. 17, kişisel verilere ilişkin suçlar bakımından TCK'nın 135 ila 140. maddelerinin uygulanacağını belirtir. TCK m. 135/1, hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kişiye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörür. Topuz, kaydetmenin kağıt, bilgisayar, akıllı telefon hafızası veya bulut depolama alanı gibi her türlü ortamda yapılabileceğini ve kanunun kayıt yeri bakımından bir sınırlama getirmediğini belirtmektedir (Topuz, s. 106). Paylaşım olaylarında asıl önem taşıyan TCK m. 136'dır. Bu hükme göre kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Sınar, suçun seçimlik hareketli olduğunu, verme, yayma ve ele geçirme hareketlerinden birinin gerçekleştirilmesiyle oluştuğunu ve birden fazlasının gerçekleştirilmesinin birden fazla suç anlamına gelmediğini belirtmektedir (Sınar, s. 41). TCK m. 137'ye göre bu suçların kamu görevlisi tarafından görevin verdiği yetki kötüye kullanılarak ya da belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır. Hekim, hemşire, avukat ve banka çalışanları bu nitelikli hal bakımından özel önem taşır. Yaşar da sağlık kuruluşu çalışanının hastalara ait veri tabanına mesleğinin sağladığı kolaylıkla erişip görevi dışında kişisel veri ele geçirmesini bu nitelikli hal kapsamında değerlendirmektedir (Yaşar, s. 97).
TCK m. 139'a göre kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme suçları şikayete bağlı değildir. Cumhuriyet savcılığı suçu öğrendiğinde resen soruşturma yapar ve şikayetten vazgeçme soruşturmayı sona erdirmez. Buna karşılık özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin ifşası niteliğindeki özel hayatın gizliliğini ihlal suçu (TCK m. 134) şikayete bağlıdır. Yargıtay, eylemi TCK m. 134/2 kapsamında nitelendiren ve şikayetten vazgeçme nedeniyle davanın düşmesine karar veren bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 13.04.2026, E. 2024/1437, K. 2026/3678). Şikayet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır (TCK m. 73).
Paylaşılan içerik bir görüntü ise suç tipinin belirlenmesi ayrıca önem taşır. Yargıtay, evinin dışına yerleştirdiği güvenlik kamerasıyla bir keşif sırasında kaydettiği görüntüleri, görüntüdeki kişilerin rızası olmadan sosyal medyada paylaşan sanık hakkında verilen beraat kararını bozmuştur. Daire, kamuya açık alanda bulunulmasının her görüntünün kaydedilmesine rıza gösterildiği anlamına gelmediğini, görüntüdeki kişiler tanınabilir olmasa dahi TCK m. 134/1'deki suçun oluşacağını belirtmiş, ancak kayda alınan işlem bir keşif olduğu için eylemin özel norm niteliğindeki TCK m. 286/1 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 15.06.2026, E. 2024/2439, K. 2026/6054).
Ceza yolunun avantajı, savcılığın erişim kayıtları, IP bilgileri ve hesap sahipliği gibi ilgili kişinin kendi imkanlarıyla ulaşamayacağı delilleri toplayabilmesidir. Ancak ceza davası tazminat sağlamaz. Mahkumiyet kararı hukuk davasında önemli bir delil olur, fakat hukuk davası ayrıca açılmalıdır.
Üç yolun ortak şartı, paylaşımın ispatıdır. Paylaşımın yapıldığı içerik, tarih, paylaşımı yapan hesap ve içeriğe kimlerin ulaştığı kayda alınmalıdır. Ancak ekran görüntüsünün tek başına delil değeri sınırlıdır. Görüntünün alındığı cihaz, dosyanın özgün hali ve tanık beyanları korunmalı, içerik hala erişilebilir durumdaysa noter veya bilirkişi aracılığıyla tespit yaptırılmalıdır. İçerik internette yayılmışsa, özel hayatın gizliliği gerekçesiyle 5651 sayılı Kanun'un 9/A maddesi uyarınca erişimin engellenmesi de istenebilir. Bu talep üzerine erişimin engellenmesi tedbiri en geç dört saat içinde uygulanır ve yirmi dört saat içinde sulh ceza hakiminin kararına sunulur.
Seçim, ilgili kişinin hedefine göre yapılır. Paylaşımın durdurulması ve verinin silinmesi isteniyorsa veri sorumlusuna başvuru ve Kurul'a şikayet, içerik internette yayılmışsa ayrıca erişimin engellenmesi talebi öne çıkar. Paylaşımı yapan kişi bilinmiyorsa veya paylaşım ağır bir özel hayat ihlali içeriyorsa, delil toplama yetkisi nedeniyle suç duyurusu en etkili araçtır. Zararın giderilmesi ve kınama kararının yayımlanması isteniyorsa hukuk davası açılması zorunludur.
Uygulamada bu yollar çoğu zaman birlikte kullanılır. Veri sorumlusuna yapılan başvuru ihlali kayda geçirir, suç duyurusu delil toplanmasını sağlar, Kurul kararı ve ceza soruşturmasının sonucu da tazminat davasında ispatı kolaylaştırır. Başvuru yolunun tüketilmesi şartı yalnızca Kurul'a şikayet bakımından aranır. Ceza ve hukuk yolları için böyle bir ön şart yoktur. Bu nedenle özellikle TCK m. 134 kapsamında kalan görüntü paylaşımlarında altı aylık şikayet süresi, Kurul sürecinin sonucu beklenmeden gözetilmelidir. Kişisel veri ihlallerinde hangi yolun hangi sırayla kullanılacağının belirlenmesi, verinin kaynağının tespiti ve tazminat davasının görevli mahkemede açılması bakımından bir bilişim hukuku avukatıyla çalışmak sürecin doğru kurulmasını sağlar.